Historia e një prej kirurgëve më të përfolur në botë – mundi të amputonte një gjymtyrë për 28 sekonda, por që në një operacion tjetër vrau tre persona

Robert Liston, jetoi nga 28 tetori 1794 deri në 1847. Ai ishte një kirurg pionier, që konsiderohej gjerësisht si më i miri i epokës së tij: megjithatë gjithashtu një figurë shumë e diskutueshme.

Robert Liston lindi në Ecclesmachan në West Lothian. Ai studioi mjekësi në Universitetin e Edinburghut, ku mësuesi i tij i anatomisë ishte anatomisti eminent Dr. John Barclay, si dhe në Londër.

Ai u kthye në Edinburgh në 1818, duke u emëruar pedagog në anatomi në Universitet dhe duke praktikuar si kirurg në Infirmary Royal Edinburgh.

Në një epokë para anestetikës, operacioni ishte një proces i vështirë dhe i rrezikshëm. Kështu, shpejtësia e operacionit u pa si faktori më i rëndësishëm në sigurimin e mbijetesës së një pacienti, duke minimizuar dhimbjen dhe tronditjen që pësuan.

Robert Liston me shpejtësi u vlerësua si një nga kirurgët më të mirë në vend, duke qenë në gjendje, siç thuhet, të amputojë një gjymtyrë në 28 sekonda, përcjell Telegrafi.

Një shembull i asaj se si do të dukej një teatër operativ Victorian. Pas pacientit, studentë të etur për mjekësi dhe anëtarë të publikut

Liston është kujtuar gjithashtu për shpikjen e tij të një numri të instrumenteve mjekësore dhe sukseset e tij shpesh u arritën pavarësisht aftësisë së tij për të ofenduar kolegët dhe për të bërë armiq.

Madje, disa menduan se ai i kreu operacionet e tij më shumë si një showman sesa si kirurg.

Në 1835 Lister la Edinburghun, për të marrë një emërim të shquar si Kryetar i Kirurgjisë Klinike në University College London.

Në 1846 ai u bë kirurgu i parë në Evropë që përdori eterin si një anestetik gjatë një operacioni.

I tillë ishte popullariteti negativ i Listerit midis disave në Skoci sa që një numër i tregimeve kanë dalë në pah duke treguar gabimet që ai bëri si rezultat i shpejtësisë me të cilën ai operoi.

Nuk dihet saktësisht se kur është bërë fotografia, por është një shembull se sa spektatorë rrinin përkrah kirurgut ndërsa ai kryente detyrën shpesh vdekjeprurëse të një operacioni mbi një pacient të zgjuar.

Ajo për të cilët dyshohet është aftësia e tij si kirurg, dhe as besimi i tij në atë aftësi.

Tipari më përcaktues i Listonit si kirurg ishte shpejtësia e tij e jashtëzakonshme. Ai mund të hiqte një gjymtyrë dhe të mbyllte plagën në 28 sekonda.

Kirurgjitë më komplekse do të zgjasnin më shumë, por edhe për të realizuar një operacion që përfshinte heqjen e një tumori jo të vogël atij iu deshën vetëm katër minuta për të përfunduar.

Ndërsa kjo shpejtësi e shpejtë e vetëtimës ishte padyshim mbresëlënëse, kishte arsye faktike pse ai lëvizi kaq shpejt.

Para shpikjes së anestezisë, operacioni ishte jashtëzakonisht i dhimbshëm për pacientët. Jo vetëm që dhimbja ishte në thelb një gjë e keqe, por gjithashtu rriti rrezikun e problemeve të tjera.

Pacientët që ishin në agoni kishin më shumë të ngjarë të frikësoheshin dhe të përpiqeshin të shpëtonin, gjë që mund të shkaktonte lëndime.

Ata gjithashtu kishin më shumë të ngjarë të kishin sulme në zemër dhe probleme të tjera mjekësore nga stresi.

Gjithashtu, sa më gjatë të merrej kohë nga prerja deri në mbylljen e plagës, aq më shumë të ngjarë ishte që pacienti të rrjedh gjak. Shpejtësia e Listonit do të thoshte që pacientët e tij kishin shumë më shumë të ngjarë të mbijetonin.

Por aktiviteti i tij kishte edhe dështime.

Në atë që është ndoshta gabimi më i famshëm kirurgjikal i Robert Listonit (edhe pse nuk është plotësisht i vërtetuar), është se ai përfundoi duke vrarë tre persona, përfshirë pacientin.

Një set prej katër thikash të amputimit të Listonit.

Në nxitimin e tij për të përfunduar një operacion, Liston aksidentalisht preu gishtat e ndihmësit të tij kirurgjikal. Ndërsa u përpoq të ndërronte instrumentet, ai gjithashtu frikësoi një dëshmitar.

Pacienti dhe ndihmësi kirurgjikal vdiqën nga plagët e infektuara, dhe spektatori vdiq nga shoku. Ky llogaritet si operacioni i vetëm me një vdekshmëri 300% në historinë e njerëzimit, përcjell Telegrafi.

Ndërsa rasti më ekstrem ishte operacioni me një përqindje të vdekshmërisë 300%, ai përfundimisht nuk ishte e vetmja herë që ai dështoi. Për shembull, Liston amputoi me sukses këmbën e një pacienti në një 2,5 minuta të jashtëzakonshme. Në nxitimin e tij, ai gjithashtu hoqi testikujt e burrit.

Gjithsesi, një nga përparimet më të rëndësishme të Listonit ishte përdorimi i eterit për të trokitur pacientët pa vetëdije gjatë operacionit.

Robert Liston në 1845 në Bond Street, Mayfair, Londër

Kirurgët nuk përdorin më eter për shkak të efekteve anësore si irritimi i mushkërive dhe të vjella. Ishte gjithashtu i ndezshëm në dhomat pa dritare.

Gjithashtu, thuhet se ai shpiku disa instrumente dhe procedura kirurgjikale.

Kjo përfshin Liston splint, një metodë e imobilizimit të eshtrave të thyer që përdoret akoma gjerësisht sot. Ai gjithashtu krijoi thikën e Listonit, e cila përdoret akoma në amputime.

Veti e tij llogaritet edhe se ai kujdesej për higjienën.

Për kirurgët modernë, kushtimi i vëmendjes së higjienës personale është një pjesë e detyrueshme e punës. Megjithatë, ky nuk ishte rasti për kirurgët gjatë kohës së Listonit.

Madje, shumica e kirurgëve kishin zakone të neveritshme deri në vitin 1847, kur mjeku i Vjenës, Dr. Ignaz Philipp Semmelweis bëri lidhjen midis higjienës kirurgjikale dhe infeksionit dhe vendosi rregulla në lidhje me pastërtinë kirurgjikale.